|
|
|
|
|
در شماره اين هفته كليك http://jamejamonline.ir/paperctgs.aspx?SID=251 پركارتر بودهام و به جز ستون ثابت پيشبينيهاي آينده به كمك ابزار روندهاي تكامل TRIZ (صفحه 9) سرمقاله را هم به سفارش سردبير كليك نوشتهام.
1. خلاقيت هميشه مورد توجه اشرف مخلوقات بوده و هست و خواهد بود. شايد دليل اصلي جذابيت آن هم زايش فكر و انديشههاي نو باشد. هر چيز جديد جذابيت دستكم يك درنگ را دارد و اگر كاربردي باشد و دردي را درمان كند خود را تا مدتي ماندگار ميكند. امسال سال نوآوري است. اين نامگذاري يعني تاكيد بر يافتن ميانبرها و يافتن راهحلهاي «عالي» براي مسالههاي بسيار.
2. نوآوري، نتيجه خلاقانه گام برداشتن در مسير حل مساله است. اين طي طريق، رمز و رازهايي شناخته شده دارد. در دنياي مدرن امروزي، سازمانهايي نوآوري كردن را آموختهاند و نگراني بابت چگونه نوآوري ندارند! مساله آنها زودتر نوآوري كردن و تشخيص درست نياز مشتريان است. نوآوري را نيز كاملا متمايز از ايدهپردازي و تفكر خلاق و محصول كاربردي شده و تجاري انديشه خلاقانه دانشمحور ميدانند. اين مطلب در كليك يكشنبه 25 فروردين 87 در صفحه دوم چاپ شده است. |
||
|
|
|
|
|
دكتر تورو ناگاوا سردبير پايگاه TRIZ ژاپن (http://www.osaka-gu.ac.jp/php/nakagawa/TRIZ/eTRIZ/) سفرنامهاي دارد از رفتنش به سرزمين شوروي سابق و گزارش ميدهد از آن چه در خصوص TRIZ در پياش بوده آنچه طي سفر يافته است. او ديدارهاي خود در سال 1999 با بازماندگان آلتشولر (مبدع TRIZ) و شاگردان وي و آموزشگاههاي TRIZ و خلاصه هر آنچه يافت ميشده را در گزارش مفصل و تصويري خود آورده است (گزارش را هم از سايت وي و هم از TRIZ Journal كه لينك آن در ستون سمت چپ وبلاگ قرار دارد ميتوانيد بیابید).
حالا سفرنامه ما: نوروز امسال از سوي مؤسسه مطالعات نوآوري و فناوري ايران مأموريت داشتم تا ديدارها و مذاكراتي با پيشروان دانش TRIZ در اروپا داشته باشم. خلاصه اين كه بامداد 7 فروردين، تهران را به مقصد آمستردام هلند ترك كردم و بعد از ديدارهاي آنجا و 3روزي ماندن در سرزمين گل، راهي بلژيك شدم. بازديد از شركت CREAX كه همكار مؤسسه است و مرور برنامههاي مشترك كاري در سال جديد و سالهاي آتي كه انجام شد، شهر زيباي Ieper را به مقصد استراسبورگ فرانسه ترك كردم و 2روز بعد مسير بازگشت به ايران را پي گرفتم. اين سفر، بهتر از آن كه تصور ميكردم انجام شد و هدفهاي مدنظر ما همگي برآورده شدند. مانده مشق مفصل من در باب سفر و ديدارها و يافتههاي و شريك شدن چيزهاي نو با شما و بهويژه علاقهمندان TRIZ و خلاقيت و حل مساله و نوآوري. يك بار در فرانسه نشستم و بسياري از چيزها را همانجا آنلاين نوشتم اما روي «ثبت مطلب و بازسازي وبلاگ» كه كليك كردم چشمتان روز بد نبيند كه پيامي آمد دال بر اين كه من بايد دوباره نام كاربر و رمز عبور را وارد كنم! و اين يعني دوباره در نيمه شب بنشين و بنويس... آه از نهادم برخواست و چشمانم بر هم آمد و از خير آنلاين گزارش دادن گذشتم! فكر ميكنم سر و سامان دادن به گزارشم هفته آينده و پس از پايان كارگاه آموزشي 5 روزهمان براي پليس آگاهي ناجا ممكن شود (شايد هم نسخهاي از آن را در قالب گزارش صوتي تصويري آماده كردم و همينجا روي وب گذاشتم). پروژه پليس آگاهي ناجا، هم خود شرح مفصلي دارد كه خواندني است. بعدتر همينجا روايتش خواهم كرد. خبر خوبي هم دارم از عزم آموزش و پرورش كشورمان براي ايجاد برخي تحولات كه بگذاريد كمي رسميتر شود تا آن را طرح موضوع كنيم. |
||
|
|
|
|
|
شناسايي و راحتتر تشخيص دادن هويت افراد مساله تازهاي نيست. اما هر روز راهحلهاي تازهاي براي آن ابداع و اجرا ميشود. پيشترها كه تعداد انسانها و آنها كه نياز به شناسايي همديگر داشتند، اينقدر زياد نبود، راهحلها هم سادهتر بودند و به آساني ميشد آنها را اجرا كرد. امروز ماجرا بسيار پيچيده شده است. از يك سو تعداد انسانها بسيار افزايش يافته و از سوي ديگر نياز به خطا نكردن در شناسايي آنها و سرعت تشخيص يك ضرورت غيرقابل تخفيف است. اين سوي ماجرا، نياز به شناخته شدن براي راه انداختن كارها و در عين حال تمايل نداشتن هر يك از ما به شناسايي مطرح است.
روندهاي تكامل و آنچه در دانش نوآوري نظاميافته و TRIZ مطرح است راهحلها و پيشنهادهاي مختلفي را براي حل مسالههاي موجود شناسايي و پيشبيني آينده آنها پيش روي ما قرار ميدهد. ميتوانيم اينگونه به تحليل و پيشگويي برخي از آنها بپردازيم: بهترين راهحلها آنهايي هستند كه به طور خود به خود و بيهزينه كار شناسايي را انجام دهند. مرور كه ميكنيم راهحلهايي مثل تعريف كد دسترسي، طراحي كارت شناسايي با نوار مغناطيسي، استفاده از اثر انگشت و در سيستمهاي مدرن امروزي، استفاده از فناوري RFID همه در مسير خودبهخودي شدن شناسايي قرار ميگيرند. هر چه دانش پزشكي پيشرفت كند و در زمينههاي ديگر هم يافتههاي جديد كشف شود، موارد منحصر بهفرد در انسانها، يعني چيزهايي كه ميتوان آنها را دستمايه تشخيص قرار داد. مثلا فرض كنيد شما موقع خروج از دفتر كار، از درگاهي عبور ميكنيد و اين درگاه، از حافظه شما عكسي ميگيرد. روز بعد كه شما ميآييد به شرطي اجازه ورود خواهيد داشت كه دستگاه بتواند همان تصوير را از حافظهتان بازيابي كند و موجوديت شما تاييد شود. عوامل مختلفي به عنوان پارامتر شناسايي مورد استفاده قرار خواهند گرفت و حتي سيستمهاي شناسايي ديگر به يك ويژگي مثل اثر انگشت يا عنبيه چشم بسنده نميكنند. تركيب اينها با هم يا نسل پيشرفتهتري كه واكنش شما را در برابر يك حركت يا پرسش بسنجد نيز متولد ميشوند. بانكهاي اطلاعاتي، بخش جدانشدني از دنياي ديجيتال هستند. تحليل دادههاي موجود در بانك، چيزهاي تازهاي را فراروي ما قرار ميدهد كه همين نكات تازه ميتوانند در سيستمهاي شناسايي نيز مورد استفاده قرار گيرند. خطا كردن و ثبت شدن اين خطا بسيار ساده است. بهتر است كه خطا نكني، چون انكار كردن آن بيفايده است. دوربينهاي مستقر پليس در همه جا نصب هستند و رديابي بسياري از رخدادها ساده شده است. سيستمهاي آينده مكانيزمهاي رديابي و شناسايي بسيار ساده، دقيق و سريعي خواهند داشت. بهتر است سالم و صادق زندگي كنيم. تصور كنيد كه سيستمهاي شناسايي، در را درست به اندازه ابعاد اندام شما باز ميكنند. انگار كه از يك ديواره منعطف كاغذي عبور كردهايد و اثر گذر شما آنجا ثبت شده است. شما در صورتي مجاز به ورود هستيد كه تن صداي شما تشخيص داده شود، حركت دست و پايتان با سابقه شما مطابقت داده شود و چيزهايي كه شما فقط در رفتار عاديتان آنها را بروز ميدهيد. حتي دماي طبيعي بدن و عمق نگاه هم ميتواند جزو آن باشد. ملاحظاتي مثل سرما خوردن و تغيير دماي بدن و لباس زياد پوشيدن هم راهحلهايي خواهد داشت كه نياز نيست از حالا نگرانش باشيم. اين ورود و جلوگيري از آن، در همه موارد مصداق مييابد: دفتر كار، منزل، خودرو، مهماني، مدرسه، وبسايت، نرمافزار و ... خلاصه اين كه همه ما شناسايي شدهايم و بيآنكه بخواهيم هويتمان تشخيص داده ميشود. اين مطلب در كليك يكشنبه 25 فروردين 87 در صفحه 9 چاپ شده است. http://jamejamonline.ir/papertext.aspx?newsnum=100935781331 پيشنهاد ميكنم كليك هفته بعد را حتما بخوانيد. 3 گفتگوي تازه و دست اول در صفحههاي 8 و 9 آن چاپ ميشود. |
||
|
|
|
|
|
تجربههاي وارداتي، عنوان ستون جديدي است كه در صفحه دانش و فناوري روزنامه همشهري چاپ آن آغاز شده است. مطالب اين ستون را دوشنبهها در صفحه 23 روزنامه ميتوان يافت. در اين ستون به مسالهها و راهحلهاي اجرايي آن در كشورهاي مختلف ميپردازيم. ايرانيان بسياري خارج از كشور زندگي ميكنند و يا تجربه سفر به نقاط مختلف دنيا را دارند. هر يك از ايشان ميتوانند از مشاهدات خود، تجربهاي را به كشور وارد كنند. مسالههاي ما با بسياري از مسالههاي دنيا شباهت دارد، هر چند كه شايد نياز باشد راهحلهاي آنها را با تغييراتي و حتي با ايدههاي نوتر براي خود تجويز كنيم. اين ستون، پلي است براي يادگيري از همديگر و بهبود كيفيت و كميت زندگي در ميهنمان ايران. آن چه در پي ميخوانيد اولين مطلب چاپ شده از ستون تجربههاي وارداتي است كه دوشنبه 19 فروردين در صفحه 23 روزنامه همشهري منتشر شد.
دماغه «ره» با 1600 نفر جمعيت در غربیترین نقطه از کشور فرانسه، به آخر جهان شهرت دارد. این دماغه روی اقیانوس آرام کشیده شده و در اثر برخورد آب اقیانوس با صخرهها به وجود آمده است. شهرت جهانی این دماغه، هر ساله هشتصدهزار بازدیدکننده را از سراسر دنیا به این منطقه زیبا میکشاند. گلناز صمدیراد ـ دانشجوی ایرانی يكي از دانشگاههاي انگلیس ـ پس از سفر به فرانسه، داستان جالبی را از مشارکت مردمی در حفظ طبیعت این دماغه نقل میکند. بازدیدکنندگان اين دماغه براي تماشاي طبيعت زيباي منطقه بايد مسافتی طولانی را پاي پياده روی صخرهها بپيمايند. اين راهپيماييها، معمولا همراه با بیاعتنايي به زير پا و لگد شدن سبزهزارها است. در اثر این لگدمال شدن، گیاهان و علفزارهای این منطقه رو به نابودی گذاشته بودند. اما دولت با کمک گرفتن از محلیها، دست به ابتکار جالبی زد. مردم با هماهنگی دولت، داوطلبانه رستورانها و هتلهای دماغه را تخريب کردند و به مکانی عقبتر بردند. سپس در سراسر مسیر پیادهروی، نشانههایی نصب کردند تا مسیر جدید پیادهروی را به بازدیدکنندهها نشان دهند. و بدينترتیب، علفزارهای از دست رفته، فرصت دوباره سبز شدن پیدا کردند. این اقدام که با استقبال مردم رو به رو شد، به شهرت این دماغه افزود و تعداد جهانگردهای مشتاق طبیعت را نیز بیشتر کرد. مساله: وقتي مقصد مشخصي پيش روي ما قرار دارد، رسيدن به آن برايمان اهميت بيشتري مييابد و به مسير رسيدن به هدف كمتوجهي ميكنيم. اين بيتوجهي ميتواند در گذر زمان خود هدف را هم دستخوش تغيير كند و يا تخريب مسير ما را از رسيدن به مقصد بازدارد. تعريف مساله: جهانگردهاي مشتاق براي رسيدن به دماغه و تماشاي مناظر بكر آن، در راهپيماييهاي مسير، سر به هوا و رو به جلو گام برميداشتند و طبيعي است كه زير پاي خود را نبينند. نميتوان انتظار داشت كه آهسته گام بردارند يا مسير دورتري را انتخاب كنند، چرا كه ديرتر رسيدنشان به مقصد با خستگي همراه ميشود و به هر حال همين لگدمال كردن در بازگشت اتفاق ميافتد. مساله اين اين است كه همين بايد مسير طي شود و هم خراب نشود. جستجوي راهحل خوب ميتواند اضافه كردن زيبايي خود مسير به جذابيتهاي بازديد از منطقه باشد و نيز اول استراحت و بعد پيادهروي به جاي پيادهروي تا به استراحتگاه رسيدن. يكي از اصلهاي مورد تاكيد در دانش نوآوري نظاميافته و TRIZ «معكوس كردن» است. در اين اصل گفته ميشود كه ميتوان اثر مورد انتظار از انجام كاري را با اجراي حالت معكوس آن بدست آورد. مثلا حكاكي با گرم كردن را با سرد شدن هم انجام داد يا به جاي رفتن به فروشگاه، فروشگاه به جايي كه ما هستيم بيايد و يا به جاي بالا رفتن از پله، خود پلهها بالا و پايين برود. در مورد دماغه هم انگار همين اتفاق افتاده و استراحتگاهها از آن سو به اين سو آورده شدهاند تا پيامد آن امكان تغيير مسير را هم داشته باشد و خود مسير هم به جزئي از زيباييها تبديل شود. يافتن راهحلها: در حوزه حفظ طبيعت و نگهداري سلامت پيادهروها و گذرگاههاي طبيعي شهر و ديارمان، راهحلهاي بسياري را به كمك معكوس كردن ميتوانيم بيابيم. نكته اصلي در فكر كردن به منافع عابران و گردشگران است به گونهاي كه هم خواستهشان تامين شود و هم اين كه حفظ بكر بودن فضا حاصل گردد. مثلا اگر شرايط اجرايي براي كاشت يك نهال توسط هر گردشگر، فراهم باشد يا فعاليتي كوچك اما ارزشمند از نگاه خودش صورت گيرد، در اين حالت خود او و ديگراني كه نامشان در كنار آن درخت ثبت ميشود، نه هرگز درختي را زخمي ميكنند و نه ميگذارند ديگري چنين كند. در کشور ما مکانهای دیدنی کم نیستند. مکانهایی که طبیعت، خود به خود به ما هدیه داده و مکانهای دستساز انسان که امروز آثار باستانی و تاریخی به شمار میآیند. همه ما در بازدید از این مکانها افسوس خوردهایم که چرا دولت مراقبت ویژهای از این مکانها نمیکند. اما خود ما به عنوان صاحبان این آثار، برای از بین نرفتن آن چه کردهایم؟ هميشه چند فكر بهتر از يك فكر است، با هم فكر كنيم تا از تلفيق انديشه و ايدهها و دانش و تجربهمان، به راهحلهاي خوبي براي داشتن محيطي ديدني برسيم. دسترسی از طریق سایت همشهری آنلاین: http://www.hamshahrionline.ir/News/?id=50143 |
||
|
|
|
|
|
ياد روزهايي ميافتم كه تلاش فراوان مجموعه تيم آموزش انجمن مهندسي صنايع ايران ـ به ويژه نيلوفر آقازاده ـ در برگزاري كارگاههاي آموزشي Glenn Mazur ناكام ماند (www.mazur.net). قرار بود او از آمريكا به تهران بيايد و چند كارگاه با عنوانهاي مهندسي ارزش، QFD و TRIZ ارايه كند. رخدادهاي سياسي آن زمان (سال 1380 بود اگر درست به ياد داشته باشم) و نگرانيهاي او با خوددارياش از آمدن همراه شد و برنامههاي ما در انجمن به يكباره متوقف. اما ما متوقف نشديم. به جاي باور اين كه به بنبست رسيدهايم و نميشود، همفكري شد كه با اين مساله چگونه برخورد كنيم و چطور حلش نماييم. راه حل اين شد كه به جاي يك نفر و چند موضوع، هر نفر براي هر موضوع داشته باشيم و استادهاي QFD از آلمان يافت شدند و TRIZ از روسيه و VE را هم بعدتر از استراليا و آمريكا دعوت كرديم و آمدند و همگي خوب و موفق هم برگزار شد.
... و خلاصه اولين آموزشهاي TRIZ در ايران اتفاق افتاد و شاگردي نوآوري نظاميافته هم از آن زمان شد ذوق و اشتياقي كه همچنان هم پاياني برايش متصور نيستم. حالا بعد از آن سالها نسل بعدي ما در انجمن، برگزاري نيمروزه يك سمينار آموزشي TRIZ را تدارك ديدهاند. اطلاعات سمينار از طريق اين لينك قابل دسترسي است: http://www.iiie.ir/iiie/index.php در وبسايت ديگري نيز اين اطلاعات را در مورد سمينار آوردهاند: تاریخ برگزاری: پنجشنبه 29/01/87 مدت سمینار: 4 ساعت 30/12-30/8 سرفصل مباحث سمینار: - استراتژی چهاروجهی تکامل و تعالی سازمانها - دستهبندی تکنیکهای خلاق حلمساله - تاریخچه و فلسفه TRIZ - یافتههای کلیدی 1500 نفر سال تحقیق در مورد اختراعها - آشنایی با فلسفه و 5 رکن فکری نوآوری نظامیافته - فرایند حل خلاق و نظاممند مساله در TRIZ - معرفی کلی ابزارهای TRIZ برای تعریف و حل مساله - رفع تضادها و ابزار 40 اصل و ماتریس تضاد تکنیکی - حوزههای کاربرد TRIZ در مسالههای واقعی آشنایی کلی با موضوع سمینار: - نوآوری، نتیجه خلاقانه گام برداشتن در مسیر حل مساله است. این طی طریق، رمز و رازهایی شناخته شده دارد. TRIZ از پشت پرده اختراعها و نوآوریها سخن میگوید و ادعا دارد که همه میتوانند دست به اختراع بزنند؛ کافی است راه و روش آن را به ایشان بیاموزیم. - نوآوری، دغدغه امروز پیشتازان کسب و کار و مساله آینده همگان است. در عرصه نوآوری و حل مساله و بر اساس آموختهها و یافتهها، TRIZ توانمندترین و کاملترین و مهندسی ارزش، سادهترین و مستقلترین متدولوژی به شمار میآید. ... زندگی سراسر مسالههای کشف شده و ناشناخته است و ما همه بازیگران میدان حل مساله هستیم. برای نوآوری، باید اندیشه خلاق، علم و اقدام آگاهانه را در هم آمیخت. برای نوآوری، باید پا را از رشته تحصیلی و یک تخصص فراتر گذاشت و ترکیبی و تیمی اندیشید ... - برای آشنایی با یادگیری و بهکارگیری TRIZ به یک رشته تحصیلی خاص یا مدرک تحصیلی مشخص نیازی نیست! با این وجود مهندسان صنایع به دلیل میانرشتهای بودن، فرصت خوبی برای یادگیری و بهکارگیری تکنیکهای نوآوری در عمل دارند. سخنران: مهندس محمود کریمی خلاصه معرفی سخنران: هماهنگکننده بینالمللی انجمن TRIZ اروپا (ETRIA) در ایران دارای مدارک بینالمللی در زمینه TRIZ نایبرییس موسسه مطالعات نوآوری و فناوری ایران مترجم و نویسنده کتاب «40 اصل؛ شاهکلیدهای TRIZ برای نوآوری» بازرس انجمن مهندسی صنایع ایران و عضو کمیته صنعت انجمن مهندسی ارزش ایران محل برگزاری: تهران، شهرک غرب، فاز 6، خیابان ایوانک غرب، نبش خیابان گلافشان جنوبی، مرکز رشد و کارآفرینی منطقه 2 برای اطلاع از جزئیات بیشتر و ثبتنام با واحد آموزش انجمن 66742035 یا 4-66706051 (داخلیهای 256 و 257) تماس حاصل نمایید. توجه: همه متقاضیان باید پیش از حضور در سمینار، ثبتنام خود را قطعی نمایند. |
||
|
|
|
|
|
از تيرماه سال گذشته با ابزار تحليل سيستمي ساده اما بسيار قدرتمند «9 پنجره» نوشتن اين ستون را شروع كرديم. پس از 16 شماره، بر اساس بازخوردهايي كه داشتيم به سراغ ابزار «روند تكامل» رفتيم و در كنار معرفي هر يك از اين روندها، از ايدههاي علمي و آينده سخن گفتيم. در اين شماره، مروري داريم بر بعضي از مواردي كه به دليل جذابيتشان براي شما گزينش شدهاند:
توريسم: به كمك فناوري اطلاعات، به گذشته جاذبههاي گردشگري مثل تخت جمشيد يا اهرام مصر و بناهاي به يادگار مانده از روم باستان ميرويم و همزمان با تماشاي امروز آن روزگار كهن را هم پيشروي ما تصوير ميشود. اين مطلب در كليك روز يكشنبه 19 فروردين 87 چاپ شده است. دسترسي مستقيم به آن از اين طريق فراهم است: http://jamejamonline.ir/papertext.aspx?newsnum=100935171793 |
||
|
|
|
|
|
سال نو شد و نويد روزهاي نوآوري را با خود آورد.
وقتي مقامي چون رهبر هم صراحتا بر لزوم نوآوري تاكيد كنند، پرداختن به مقوله تفكر خلاقيت و اجرايي كردن ايدههاي نو و كاربردي، براي سازمانهاي دولتي دوچندان مهم ميشود. بنگاههاي خصوصي كه چارهاي جز ابتكار داشتن و تلاش خلاقانه براي بقاي خود ندارند. در كنار همه شادمانيهاي مورد تاكيد قرار گرفتن نوآوري، نگراني دوختن لباسي به اين نام بر برنامههاي سعي و خطايي همراهمان ميشود. اميدوارم وقتي سال به پايان ميرسد، مردم از ناكارآمدي ايدههاي توجيه شده با شعار نوآوري، گريزان از واژه «نوآوري» نشوند. خلاصه اين كه عدهاي از جنس «آن كس كه نداند كه نداند...» ميتوانند به سادگي كاري كنند تا پايان سال مردم از نوآوري شنيدن و ديدن و خواندن، مثل آنچه سالها پيش بر سر بهرهوري و بحثهاي مشابه آمد، گريزان شوند. گاهي وقتها حرفهاي مهم را بايد تكرار كرد، دست كم براي آن كه يادآوري و مرور شود: تعريف درست مساله، تفكر خلاق، حل مساله، اجرا كردن بهترين راهحلها (كمهزينهترين و خودبهخوديترينها) نتيجهاي با نام نوآوري دارند. هر گردي گردو نيست و هر ايده به ظاهر خلاق و ابتكاري برچسب نوآوري برش نميچسبد. سال نوآوري بر همه مبارك. با اميد به شكوفايي همه انديشههاي بخردانه و خلاقانه. |
||