بانك‌هاي ايراني ميليون‌ها تومان هزينه تبليغ مي‌كنند تا به ما «مشتريان محترم» بگويند كه خدمات بانكداري الكترونيكي را نيز ارائه مي‌دهند. اينكه خدمات موضوع تبليغ، چقدر ابتدايي است يا نوآورانه، موضوع يادداشتي مستقل است؛ اما اين كه ما مشتريان چقدر با اين خدمات همراه مي‌شويم، بهانه اين يادداشت.

براي اين يادداشت، كنجكاوانه از خدمات اينترنتي بانك‌هاي مختلف قديمي، تازه‌تاسيس، دولتي، نيمه‌دولتي و خصوصي سراغ گرفته شد. همين‌طور از كساني كه مشتري حرفه‌اي اين خدمات بانكي هستند و نيز متصديان بانكي ارائه‌دهنده اين خدمات در خط مقدم رويارويي با مشتري نيز، پرس‌وجو شد.

براي ايجاد حساب الكترونيكي و اينترنتي يا دسترسي اينترنتي به حساب‌هاي خود در بانك‌ها، يك مسير مشخص و همسان وجود ندارد. يك‌جا همان ابتدا به شما اطلاعات مي‌دهند و مي‌گويند كه چرا و چگونه مي‌توانيد حسابتان را اينترنتي هم داشته باشيد، جايي پس از گلايه ما، مي‌شنويم كه «شما نپرسيديد يا نخواستيد وگرنه ما راهنمايي‌تان مي‌كرديم». در يك بانك شما بايد حتما به شعبه افتتاح حساب خود مراجعه كنيد و در ديگري، همه شعبه‌ها پذيرايتان هستند. يك جا فقط مي‌توانيد موجود‌ي‌ و صورت‌حساب را در دسترسي اينترنتي بگيريد و در بانكي، همه خدمات بانكي شعبه در اينترنت هم برقرار است. در يك بانك، به شما دستگاه رمزياب سفارشي و ساخت چين مي‌فروشند تا بتوانيد رمز تصادفي ورود به صفحه اينترنتي حساب‌تان را داشته باشيد. جاي ديگر، فقط كلمه كاربري و رمز عبور را وارد مي‌كنيد، مثل ورود به صندوق الكترونيكي ايميل‌هايتان. جايي، فقط بلافاصله پس از واريز يك حواله به شما فايل يا نسخه چاپ رسيد را مي‌دهد، جايي ديگر هر زمان اين امكان فراهم است.

خلاصه اينكه بايد متناسب با آن‌چه هر بانك در شرايط خدمات اينترنتي خودش تعريف كرده، سازمان را كوك كنيم و از Interfaceهاي برقرار بهره بگيريم. تبليغات هم همچنان به خرج خودمان، از تحول در نظام خدمت‌رساني بانكي آن هم از نوع اينترنتي‌اش سخن مي‌گويند.

به‌عنوان يك كاربر علاقه‌مند به داشتن نقش موثر در كاهش آلودگي هوا و گريزان از صف و انتظار در شعبه، همين‌طور كسي كه مشتاق بهره‌گيري از فناوري اطلاعات است، هنوز بايد دردسرهاي تحميل شرايط و كاستي‌هاي مشهود خدمات بانكي را پذيرا باشيم. شايد كه سيستم‌هاي بازخوردگيري ايجاد شوند و همان جا وقتي پاي سايت، مشغول كار بانكي اينترنتي هستيم، بتوانيم باگ‌هايي كه مي‌بينيم و نيازهايي كه انتظار داريم را ارسال كنيم و چند روز بعد هم بهبود آن‌ها را تحسين كنيم.

چرا كسي از ما كاربران، كمك رايگان و داوطلبانه نمي‌خواهد تا خدمات بانكي‌مان زودتر بهبود يابد و به حداقل‌هاي دنيا (كه با حداكثرش خيلي فاصله دارد) نزديك شويم؟ گاهي چنين استنباط مي‌شود كه با بريدن روبان افتتاح و اعلام گزارش راه‌اندازي يك خدمت ساده، كار تمام است.

خوشبختانه يا متاسفانه هنوز بسيارند خدمات الكترونيكي بانكي كه در دنيا آزموده شده‌اند و مي‌توانند گره‌گشاي بسياري از مساله‌ها و پاسخ‌گوي نيازهاي ما باشند. شايد زمان آن سر آمده باشد كه وقتي كاري به‌سادگي در فضاي وب شدني است، انجام ديرهنگام آن‌را پر سروصدا جشن بگيريم و مدال نوآوري بر گردنش بياويزيم. ساده‌ترين رويكرد، تلاش براي يكپارچه شدن و همسان يا سازگار كردن پروتكل‌هاي خدمات اينترنتي است. اگر نجنبيم دير مي‌شود و مساله‌هاي جديد دست‌وپاگير، ما مشتريان محترم را لاي گيره مي‌گذارند.