تبليغاتX
اکسیر نوآوری
نوآوري، نتيجه خلاقانه گام برداشتن در مسير حل مساله است. اين طي طريق، رمز و رازهايي شناخته شده دارد.

آخر سپتامبر براي شركت در يك كارگاه و همفكري در مورد شيوه‌هاي توانمندسازي كودكان و بزرگسالاني كه با آن‌ها كار مي‌كنند، يك هفته‌اي در جاكارتا پايتخت اندونزي بودم. جاكارتا در جزيره بزرگ جاوا است. اين كشور كه بيشترين مسلمان دنيا در آن زندگي مي‌كنند مجموعه‌اي از 17500 جزيره است؛ بزرگترين مجمع‌الجزاير دنيا.

اقامت ما در هتل ميلنيوم كه يكي از هتل‌هاي زنجيره‌اي دنيا است، برنامه‌ريزي شده بود. چيزي در هتل توجهم را جلب كرد كه براي روايت آن اين عنوان را انتخاب كردم: «تابلوهاي بي‌قانون و جريمه‌هاي بي‌مبلغ».

تابلوي سيگار نكشيدتابلوي سيگار نكشيد در بيشتر فضاهاي عمومي هتل نصب شده بود. اين تابلو با آن‌چه ما معمولا ديده‌ايم يك تفاوت داشت كه بهانه نوشتن من اين تفاوت ساده است.

دوربين برداشتم و ترجيح دادم از جايي عكس اين تابلو را بگيرم كه معمولا انتظارش را نداريم. رفتم و نمونه نصب شده در سرويس بهداشتي هتل را هدف گرفتم.

از خودم مي‌پرسيدم:

1. براي اين كه بتوان 240.000.000 نفر را مديريت كرد بايد از هر ابهامي در برداشت‌هاي قانوني پرهيز داشت.

2. اگر مي‌خواهي به كسي يادآوري كني كه قانون را زيرپا گذاشته بايد پيش‌دستانه قانون را كاملا به صراحت به او يادآوري كني.

سيگار نكشيد در هتل ميلنيوم جاكارتا3. براي اين كه همه بدانند كه قانون، قانون است و براي بهتر زندگي كردن همه تعريف مي‌شود، استناد به قانون هم بايد وجود داشته باشد.

اين هم خود تابلو از نزديك‌تر كه در آن ماده قانوني و سال تصويب قانون هم ذكر شده است.

مي‌خواستم پيشنهاد كنم كه مقدار جريمه مرتبط با زيرپا گذاشتن قانون را هم زير چنين تابلوهايي درج كنند.

شايد چراغ قرمزهاي ما، توقف ممنو‌ع‌ها، پارك نكنيدها و ديگر يادآوري‌هاي قانوني ما نيازمند اين نوع صراحت باشند.

+ نوشته شده در  چهارشنبه 28 مهر1389ساعت 3:42 PM  توسط   | 

1. پرواز ديروز ما كه قرار بود ساعت 1430 به عسلويه برود، بالاخره كمي حدود ساعت 1830 پريد.

2. پرواز برگشت از عسلويه به تهران، براي ساعت 1600 اعلام شد. ظهر گفتند ساعت 1800 مي‌پرد. بعد شنيديم كه حدود 2000 ممكن است پرواز انجام شود. به فرودگاه كه آمديم، ساعت 2200 اعلام شد و الان ساعت 2110 است و قرار بوده، هواپيماي ايرباس از كيش برود تهران و از تهران بيايد اينجا و بعد دوباره به تهران برگردد. محاسبه مدت 90 دقيقه پرواز و 30 تا 45 دقيقه آماده‌سازي هواپيما براي بلند شدن دوباره مي‌گويد كه ما بعد از 1 صبح فردا راهي تهران خواهيم شد. شايد البته. مسافران اينجا نشسته‌اند و فقط منتظرند. چرا؟

3. اين ماجرا هر روز در فرودگاه‌هاي مختلف ما در حال تكرار شدن است. چرا؟

پي‌نوشت: هواپيما بالاخره پريد و ما 0430 صبح روز بعد به تهران رسيديم!

+ نوشته شده در  چهارشنبه 21 مهر1389ساعت 9:16 PM  توسط   | 

1. روي بليط و كارت پرواز اين طور نوشته كه هواپيما ساعت 1510 مي‌پرد. ساعت 1500 است و اثري از شماره پرواز ما در نمايشگرهاي سالن ترانزيت ترمينا 4 فروگاه مهر‌آباد ديده نمي‌شود. اطلاعات پرواز پيج مي‌كند كه پرواز شماره ما به مقصد عسلويه دست‌كم تا 1610 تاخير دارد. اين ماجرا برايمان عادي شده با تاخير بپريم. چرا؟

2. از اين صندلي بلند مي‌شوم و دوري مي‌زنم و آن ديگري را براي نشستن هدف مي‌گيرم. روي من درست بالاي كانتر شماره 3 تابلويي تبليغاتي است كه چندين ميليون براي اجاره آن پرداخته‌اند. عرض اين تابلو حدود 8 متر است. محتواي آن را مرور مي‌كنم. شركت «خدمات دريايي و بندري ...» چه مي‌كنند و كجا هستند و بهترين بودنشان را در تابلو درج كرده‌اند. به علاوه يك وب‌سايت و دو ايميل براي دسترسي. يكي از ايميل‌ها yahoo.com@ دارد و ديگري gmail.com@ هر دو هم واضح و خوانا در اين تابلو ديده مي‌شوند. چرا؟

كتابي جيبي در فرودگاه ديدم كه رايگان بود و 10.000 نسخه هم تيراژ درج شده در شناسنامه خود داشت. كتاب خاطرات اطرافيان چند شهيده خانم و اهل جنوب ايران را روايت مي‌كرد. انتهاي كتاب نوشته بود شما هم نوشته‌هاي خود را به نشاني yahoo.com@ بفرستيد تا براي چاپ بررسي شود. باز هم مي‌پرسم چرا؟
+ نوشته شده در  چهارشنبه 21 مهر1389ساعت 9:28 AM  توسط   | 

طلوع، برنامه صبحگاهي شبكه 4 سيما است. روز يك‌شنبه‌ 890614 كه به توكيو مي‌رفتم تا در سمپوزيوم TRIZ ژاپن شركت كنم، با كارشناس اطلاع‌رساني برنامه خانم مهندس رحماني، گفتگوي تلفني داشتيم در مورد اين كه دراين سمپوزيوم چه مي‌گذرد و چرا از ايران يكي از دو سخنران كليدي خود را دعوت كردند.

گفتگوي فائزه نعمتي و محمود كريمي در مورد TRIZ در شبكه 4 سيماپس از برگشتن به ايران نيز دو هفته پياپي در روزهاي دوشنبه ميهمان برنامه بودم. ميزبان گفتگو خانم فائزه نعمتي از كارشناس مجري‌هاي جوان شبكه 4 بودند. قرار ما براي محتواي گفتگو اين طور تعريف شد كه ايشان به جاي پرسش‌هاي از پيش برنامه‌ريزي شده و يا پيشنهادي ميهمان، كنجكاوي خودشان به عنوان يك علاقه‌مند به دانستن بيشتر در مورد TRIZ را دنبال كنند. بازخوردهاي برنامه بسيار بود و علاقه‌مندان هم آن را دنبال كردند. گفتند كه پيامك‌هاي اين گفتگوها بخش عمده‌اي از ورودي‌هاي اين دو روز برنامه را تشكيل داد.

وب‌سايت اخبار مهندسي صنايع فايل صوتي اين گفتگوها را روي وب قابل دسترس كرده است و خبردار شدم كه متن آن را هم  همان‌جا منتشر خواهند كرد.

لينك مطلب در وب‌سايت اخبار مهندسي صنايع اين است: http://iien.ir/?p=1391

گفتگوهاي زنده تلويزيوني دوشنبه 890629 و دوشنبه 890705 انجام شدند.

فايل‌هاي صوتي قابل دانلود هم اين‌جا هستند:

فايل شماره 1، فايل شماره 2، فايل شماره 3 و فايل شماره 4.

+ نوشته شده در  دوشنبه 19 مهر1389ساعت 7:50 PM  توسط   | 

مطلبي كه در صفحه 12 (دانش) روز يك‌شنبه 890704 روزنامه جام جم در مورد تازه‌هاي TRIZ منتشر شده است را می‌خوانيد. تيتر اين مطلب دو امدادي نوآوري در شرق دنيا است.

دو امدادي نوآوري در شرق دنيا
جام جم آنلاين: شايد يكي از مهم‌ترين اختراعات قرن نوزدهم، اختراع «روش اختراع كردن» بوده باشد. اين باور به واسطه كنجكاوي‌ها و تلاش مستمر محققي روس به نام آلتشولر ايجاد شد.
حاضران در سمپوزيوم TRIZ ژاپن 2010

 او كارمند اداره ثبت اختراع‌هاي نيروي دريايي ارتش شوروي بود. اولين جرقه‌هاي ذهني اين مخترع جوان در سال 1946 زده شد: «آيا روشي وجود دارد كه بتواند به كمك دانش مهندسي بيايد و مردم را در اختراع كردن كمك كند؟» پيامدهاي اين پرسش مهم و كنكاش براي كشف پشت پرده اختراع‌ها، زندگي او را دستخوش يافته‌ها و همين‌طور مخاطرات فراواني در دوران استالين كرد.

او تا پيش از مرگ در سال 1998 تئوري حل مساله‌هاي ابداعي را كه تريز (TRIZ) نام دارد و امروزه نوآوري نظام‌يافته گفته مي‌شود، توسعه داد. بسياري از همكاران و شاگردان نزديك او پس از فروپاشي شوروي به غرب رفتند و ترويج دانش توليد ابزارهاي حل مساله را در اروپا و آمريكا پي گرفتند. پس از آشنايي غرب و موفقيت‌هاي كسب شده در زمينه نوآوري‌هاي مبتني بر تريز، شرق دنيا و بنگاه‌هاي بين‌المللي ژاپن و كره‌جنوبي نيز توجه خود را به اين موضوع مهم معطوف كردند.

تريز چيست؟

نزديك‌ترين تعبير از تريز در فارسي، «نوآوري نظام‌يافته» است. اين دانشِ توليد ابزارهاي حل مساله، خود به عنوان يكي از قدرتمندترين روش‌هاي حل كردن مساله‌هاي ابداعي در دنيا مورد استفاده قرار مي‌گيرد. مسأله‌هايي كه خود صورت مسأله‌شان نو و ناآشناست و تازه پس از كشف صورت مسأله در هيچ منبع و مرجعي راه‌حلي شناخته شده برايشان ارائه نشده است. گرهگشايي از چنين مساله‌هايي بدون بهره‌گيري از تفكر خلاق در كنار دانش روز، امكان‌پذير نيست. برخي از مسأله‌هاي به ظاهر شگفت‌انگيز و غيرممكن مانند آسانسور فضايي، كنترل يك سفينه از ايستگاه روي زمين، لباسي كه بتوان داده‌هاي ديجيتال را روي آن بارگذاري كرد، بازيابي صداي سال‌ها پيش در يك موقعيت جغرافيايي، ذخيره كردن يك خواب، درمان و جراحي بدون تماس با بدن، از سوژه‌هايي هستند كه محققان سعي مي‌كنند با كمك تريز آنها را حل كنند.

پديده‌اي توجه‌برانگيز در ايران

نگاهي به يافته‌هاي ابزار Trends از خانواده گوگل گوياي اين است كه رقابت اصلي در جستجوي گوگلي تريز مربوط به شرق دنياست. كافي است در جستجوگر آنلاين www.google.com‌/‌trends اين واژه درج شود تا نتيجه‌ پس از يك Enter به نمايش درآيد. بسياري از صاحب‌نظران بين‌المللي تريز در دنيا از جايگاه اول ايران در جستجوهاي انجام شده در گوگل متعجبند. طبق آمارهاي روزانه Google Trends ايران، كره‌جنوبي و تايوان به ترتيب صدرنشين جستجوگري در مورد واژه تريز هستند.

توجه‌ شرق و غرب دنيا به تريز

امروزه در آمريكا، اروپا، آلمان، كره‌جنوبي و تايوان كنفرانس‌هاي سالانه تريز برگزار مي‌شود. شركت‌هاي بزرگي مانند اينتل، سامسونگ و ال. جي. سمينارهاي سالانه برگزار مي‌كنند و طي آن به معرفي دستاوردها، ابزارها و نرم‌افزارهاي به‌كارگرفته شده و تبادل دانش روز نوآوري مي‌پردازند. آنها از طريق اين كنفرانس‌ها و سمينارها تلاش مي‌كنند فرهنگ تفكر خلاق و نوآوري را در سازمان‌هاي خود توسعه دهند و نمي‌خواهند آن را به مهندسان طراح محدود ببينند. ششمين سمپوزيوم تريز ژاپن كه نيمه شهريور هر سال توسط انجمن اين كشور برگزار مي‌شود، سخنراني كليدي افتتاحيه امسال خود را به محقق ايراني و نماينده موسسه مطالعات نوآوري و فناوري ايران اختصاص داد. اين سمپوزيوم بر اساس ضوابط و شرايط سختگيرانه خود، هر سال تنها 2 سخنران كليدي را از ديگر كشورها به ژاپن دعوت مي‌كند تا از دانش، تجربه‌ها و يافته‌هاي ايشان بهره گيرد.

سامسونگ الكترونيك تا پايان سال 2008 ميلادي 3515 اختراع ثبت‌شده و فعال در آمريكا دارد. در سال 2004 اين عدد 1609 بوده و جايگاه اين شركت را به رتبه دوم برترين‌ صاحبان اختراع در آمريكا ارتقا داده است. رتبه اول را آي. بي. ام. دارد و كانن و مايكروسافت و اينتل بعدي‌ها هستند. اولين آشنايي‌هاي سامسونگ با تريز در سال 1998 تا 2000 صورت گرفته و حالا تمركزشان بر نوآوري را به كمك اين دانش پيگيري مي‌كنند. بر اساس آئين‌نامه‌هاي داخلي اين شركت، همه كاركنان بايد تريز را آموزش ببينند و حين اين آموزش‌ها پروژه‌هاي نوآورانه انجام دهند.

در شركتي مانند نمايشگرهاي تلفن همراه سامسونگ (SMD) كه متولي طراحي و توليد نمايشگر‌هاي كوچك و متوسط اين شركت شامل انواع LCDها و LEDها و OLEDهاست، تنها 9 درصد پروژه‌هاي سال 2009 از جنس بهبود بوده‌اند. 91 درصد ديگر، همه طراحي و ايجاد محصول جديد، خانواده محصولات نو يا فرآيندهاي تازه گزارش شده‌اند. در اين شركت، همه كاركنان حتي مديرعامل بايد دوره‌ اجباري 20 ساعته آموزش مباني تريز را بگذرانند. اين دوره براي مديران و مهندسان تا 4 سطح به مدت 178 ساعت دنبال مي‌شود. در ال.‌جي نيز شرايط مشابهي وجود دارد و از آغاز آشنايي با تريز در سال 1995 و پس از بازنگري تازه‌اي در تجربه‌هاي خود، اكنون در پي جهشي براي نوآوري‌هاي خود هستند.

تجربه‌هاي ايران

آشنايي جامعه ايران با تريز با تلاش‌هاي مرحوم دكتر محمدحسين سليمي، استاد دانشگاه صنعتي اميركبير و گروه همكاران وي از سال 1379 آغاز شد. از آن پس، ضمن انتقال اين دانش به ايران در قالب يك پروژه دانشگاهي و دعوت از متخصصان تراز اول بين‌المللي، آموزش‌ و ترويج موضوع نيز مورد توجه قرار گرفت.

در ايران برخلاف ديگر كشورها كه اين دانش به دليل ثروت‌آفرين و تخصصي بودن، محدود به بنگاه‌هاي پيشرو و مراكز دانشگاهي تخصصي است، دانش نوآوري نظام‌يافته در جامعه ترويج عمومي و رسانه‌اي داشت. روزنامه جام‌جم در صفحه دانش خود از سال 1383 ستوني هفتگي به نام «اكسير نوآوري» راه‌اندازي كرد و از سال 1386 نيز در ضميمه هفتگي يكشنبه‌هاي خود «كليك» به اين موضوع پرداخت. مجموعه اين نوشته‌ها با هدف چاپ كتابي با نام «اكسير نوآوري» توسط انتشارات جام‌جم در دست بازنويسي است. شبكه 4 سيما نيز مجموعه‌اي 5 قسمتي با نام «آشنايي با نوآوري نظام‌يافته» را توليد و چند نوبت پخش كرد. اين مجموعه آخرين بار نوروز 1389 از شبكه آموزش تلويزيون، توسط علاقه‌مندان ديده شد.

از 1380 تاكنون 6 جلد كتاب در مورد تريز به فارسي چاپ شده و تعدادي ديگر از كتاب‌هاي مرتبط با خلاقيت، حل مساله، نوآوري و كارآفريني نيز بخش‌ها و صفحه‌هايي از خود را به معرفي و ترويج آن اختصاص داده‌اند.

داشته‌ها و نداشته‌هاي ما

نبود سيستم و سازوكارهاي مدون و پشتيبان واقعي نوآوري در كشور، يكي از نكاتي است كه كارشناسان اين حوزه بر آن تاكيد دارند. پشتيباني‌هاي موردي و مقطعي بنيادها، جشنواره‌ها، المپيادها و سازمان‌هاي مختلف، جريان بروز خلاقيت‌هاي گروه‌هاي سني مختلف را تا يكي از ايستگاه‌هاي بين‌راه دنبال مي‌كنند. اين توقفگاه‌ها در شبكه‌اي سراسري با هم پيوند ندارند تا تمام استعدادهاي كشور با اطمينان خاطر با ناوگان آنها همراه شوند. هر يك براي خود روالي دارند كه به استناد آن نوآوري را تعريف و نتيجه كار محقق را پس از ارزيابي و داوري تشويق مي‌كنند. انتظار اين است كه در سند نهايي نقشه جامع علمي كشور، نوآوري با ادبيات پذيرفته شده بين‌المللي مورد توجه قرار گرفته باشد.

موضوع پرورش تفكر خلاق و دستيابي به نوآوري، مورد توجه وزير پيشين آموزش و پرورش دكتر عليرضا علي‌احمدي نيز بود. با ايجاد ستاد خلاقيت و نوآوري تدوين سند نظام‌ نوآوري در وزارت آموزش و پرورش وزارت و تدوين شيوه‌نامه‌هاي اجرايي مدرسه نوآور براي نظام‌ آموزشي كشور انجام شد. مرداد 1388 همين وزارتخانه كنفرانس نظام خلاقيت و نوآوري را در مركز همايش‌هاي بين‌المللي صدا و سيما برگزار كرد.

اگر مسير نوآوري از پيش‌دبستاني تا پايان دوران مدرسه و از شروع دانشگاه تا پيوستن به محيط كسب و كار راهبري شود، مي‌توان اميدوار بود كه تا سال 1404 افق علمي و جايگاه ترسيم شده در سند چشم‌انداز امكان تحقق داشته باشد. نوزادان چندماه امروز، 16 ساله‌هاي 1404 هستند و اول دبستاني‌هاي ما دانشجويان آن زمان. نوآوري در دنيا، امروزه شرايط يك رقابت فشرده دوي امدادي با مانع را دارد. مساله بسياري از صاحبان نوآوري، بروز خلاقيت و رسيدن به نوآوري نيست، چرا كه ساز و كارها و روش‌هاي علمي آن را در اختيار دارند. رقابت در سرعت‌ بخشيدن به نوآوري‌ها، عمق‌دهي به آنها و پيشگامي در ارائه به بازار و كسب مزيت‌هاست. در عرصه نوآوري، خيلي زود دير مي‌شود.

فايل PDF مطلب (به جز از آرشيوه جام جم آنلاين كه هميشه برقرار است) از اينجا نيز قابل دريافت است.

شماره خبر: 100886759072. يكشنبه 04 مهر 1389 - ساعت 09:24. اصل مطلب در وب‌سايت جام‌جم آنلاين به نشاني http://www.jamejamonline.ir/newstext.aspx?newsnum=100886759072

+ نوشته شده در  سه شنبه 6 مهر1389ساعت 8:49 AM  توسط   |